Tarihten Günümüze Saat

Gün Nedir?

Güneş’in öğle Vaktinden art arda iki geçişi arasındaki geçen süredir .   Yer yuvarlağının dünyanın kendi ekseni etrafında bir kez dönmesiyle geçen süre Gün olarak adlandırılır .

Bir takvim Günü , gece Saat 24:00’dan ertesi gece 24:00’a kadar olan zaman dilimidir. Bununla birlikte gün tabiri ile bazen, gün doğumundan ertesi gün doğumuna kadar olan zaman veya sadece gündüz kastedilir.

Bu geçen süreyi yirmi dört  eşit zaman dilimine  ayırdığımız durumda  bu dilimlerin herbirisine  birine «saat» denir

saat 2

Saat ne zaman icat edildi?

İnsanoğlu, Tarih  boyunca zamanı hesaplamanın yollarını aramıştır, bunun için çok çeşitli  ölçme sistemleri denemişlerdir  yani ilk saatleri zamanın imkanlarına göre icat edip kullanmışlardır. Zaman ilerledikçe  bu icadlar yani saatler insanların sağladıkları gelişmeler ve ihtiyaçlara göre şekillenerek günümüzde kullandığımız çok hassas modern saatlere kadar gelmiştir

Saat, ilk defa M.Ö. 4000’lerde Mısır’da kullanılmaya başlanıldı. Mısırlılar, Güneş’in her gün belirli bir düzende doğup battığını keşfetmişti. Bundan yararlanarak güneş saatini icat buldular. Bu  saatin işleyiş sistemi   dik duran bir cismin güneşin cisim üzerine  geliş açısına göre oluşturduğu gölge boyutuna  bakılarak saat hesaplama yöntemi idi. Ancak güneş saatinin bir eksikliği vardı. Geceleri güneş olmadığından dolayı çalışmıyordu. Bunun üzerine Antik Mısırlılar kum saati ve su saatini icat ettiler.

Makineli saatler de 10. yüzyılda Papa II. Silvester’ın ağırlıklı mekanizmayı icat etmesinden sonra geliştirildi. Zemberekli mekanizmalar ise 15. yüzyılın ortalarına gelindiğinde icat edilmiştir.

 

Saat üretiminin gelişimi

1509 yılında , Nürmberg’deki Alman saatçiler,  Saatin yapıldığı şehrin adı verilen Nürmberg yumurtalarını ürettiler. Bu üretilen mekanizma, cep saatlerinin ataları olarak düşünülebilir . Zemberekli saatler 19. yüzyıla kadar özel ayrı bir anahtarla kuruluyorlardı. İlerleyen dönemde yapılan çalışmalar sonucu  bu saatlere bir kurma kolu  ilave edildi. 1524 yılında Peter Henlien adındaki Alman kilit ustası, bilinen ilk kurmalı saati icad etti . Bu döneme kadar, mevcut mekanizmaların çalışması için, ağırlıkların sürekli olarak yer değiştirmesi gerekiyordu. Kurmalı saatlerin yayları gevşemeye başladıkça zamanı göstermiyorlardı, ancak bu sistem sayesinde taşınabilen saatler üretilmeye ve kullanılmaya başlanıldı.

1550 yıllarına gelindiğinde, Alman ve Fransız üretimi olan  saatler   kullanılmaya başlanmıştır. 1575 yılında da İsveçli ve İngiliz saat üreticileri ortaya çıktı. Çelik aksamlı mekanizmalar, bu dönemden sonra pirinç olarakda  üretilmeye başlandı. Saatlerdeki günümüze ulaşan  şekilsel ve teknolojik yenilikler 1600-1675 yılları arasında yaşam hayatında yer almışlardır

SAAT ÇEŞİTLERİ

– Güneş saatleri : özel olarak hazırlanmış bir milin gölgesinin, Güneşin görünen hareketine uygun olarak yine özel olarak hazırlanmış mermer, taş veya madeni bir zemin (kadran) üzerindeki hareketine göre zamanın ölçülmesine yarayan araçlardır.
– Su saatleri : Tek çanaktan oluşan su saatlerinde, içi su dolu ve altında bir delik olan çanağın içinden dışarı su boşaldıkça içindeki işaretler zamanın geçişini gösterirdi. Birkaç çanaktan oluşan türlerde ise, su bir çanaktan diğerine doluyordu.
Güneş saatleri belirli bir zamanı gösterirken, su saatleri ne kadar zaman geçtiğini de gösteriyordu. Bu yüzden su saatinin icadı zaman ölçümünün gerçek başlangıcı sayılabilir.
– Kum saatleri : yumurta biçiminde bir cam kaptan diğer bölüme akan kum,iyice kırılıp pudra haline getirilmiş yumurta kabuğu, cına ya da mermer tozu akması ilkesine dayanan saatlerdir. daha çok kısa zaman dilimlerinin ölçülmesinde kullanılırlardı.
– Ateş saati : Petrol lambasının alevi ile çalışan saat mekanizmasında, tüketilen yağın bölmeli bir saydam kapta izlenmesi ya da kısalan mumun gölgesinin, arkadaki bir cetvel üzerindeki boyuna göre saatler belirleniyordu.
– Mekanik saatler : Mekanik saatler için bulunan mekanizma, ağırlığın asılı olduğu ipi ya da zinciri kısa aralıklarla tutan ve bırakan bir vargel düzenidir ve tüm modern saatlerin de ortak özelliğidir
– Kuvars saatler : Enerjisini bir yıl ya da daha uzun ömürlü pilden sağlayan saat türüdür.
– Atom saatleri : hidrojen veya sezyum atomunun potansiyel birer sarkaç olarak kullanıldığı saatlerdir.