adsense.com.tr

Ödem hangi hastalıklarda oluşmaktadır

Ödem  hangi hastalıklarda oluşmaktadır

Genellikle  karşılaştığımız ödem nedenleri;

  1. Kalp Yetersizliği: Kalp kası yeterince güçlü kasılmazsa yani kalp yetersizliği oluşursa, kan vücutta dolaşması için atar damarlara pompalanamaz ve yer çekimine bağlı olarak önce ayak bileği etrafında ve bacaklarda; daha sonra kalçalar üzerinde, karın içinde ve daha ileride akciğerde sıvı birikmesine yani ödeme yol açar. Kalp akut olarak yetersizliğe girerse akciğer ödemi denilen durum gelişir ki tedavi edilmezse ölümcül bir durumdur.
  2. Böbrek Hastalıkları: Böbreğin kanı yeterince süzmemesi, suyun birikmesi ve hidrostatik basıncın artması ya da böbrekten protein kaçağı olması (Glumerulonefrit, nefrotik sendrom) nedeni ile onkotik basıncın düşmesi ödeme yol açar. İlk durumda ödem, kalp yetmezliğinde olduğu gibi öncelikle ayak bileği ve bacaklarda gelişirken, böbrekten protein kaçağı durumunda ayak bileğine ilaveten özellikle sabahları göz kapağı etrafında ve yüzde de ödem gelişir.
  3. Karaciğer Hastalıkları: Karaciğer yetersizliği yani sirozda, albümin yapılamaması nedeni ile onkotik basınç düşer ve kan plazması damar dışına sızarak ödeme neden olur. Siroz hastalarında bacaklarda, karında belirgin su toplanması, diğer adı ile assit oluşur.
  4. İlaçlar: Vücutta su ve tuz tutulmasına yol açarak hidrostatik basıncı artıran ya da damar duvarlarını genişleterek doku direncini azaltan ilaçlar ödeme yol açar. En çok bilinenler hipertansiyon tedavisinde kullanılan bazı kalsiyum kanal blokerleri; kadınlık hormonu östrojen, kortizon, bazı romatizma ilaçları gibi ilaçlardır.
  5. Varisler: Bacaklardaki toplardamarlar bacakları besleyen kanın geri kalbe dönmesini sağlar. Eğer bu görevlerini yapacak şekilde yapısal bozukluklar olursa kan sıvısı yani plazma damar dışına sızar ve bacaklarda ödeme yol açar. Ayrıca aynı damarlarda gelişen flebit tablosu da uzun süreli ödemlere yol açabilir.
  6. Lenf Ödem: Vücutta bulunan ve hemen hemen tüm vücutta dolaşan sıvılardan biri de lenf olup lenf damarlarında bulunur. Lenfatik akımda herhangi bir nedenle akım engellenirse lenf sıvısı damar dışına sızar ve ödeme yol açar. Diğer nedenli ödemlerden farklı olarak lenf ödemleri serttir. Yani üzerine bastırınca çökmez. En çok bilinen şekli meme kanseri nedeni ile ameliyat olan hastalarda kollarda gelişen ödemdir.  Ayrıca herhangi bir nedenle lenf düğümünün kanser hücresi ya da başka nedenle bozulması da lenf ödemine yol açabilir. Özellikle bir uzuvdaki tek taraflı ödem varlığında lenf akımını bozan bir kanser olabileceği ya da lenf bezlerine yukarıdan bası yapan bir kitle olabileceği düşünülmelidir ve o yünden araştırma yapılmalıdır.
  7. Ödem Yapan Diğer Nedenler:

Hipotiroidi: Tiroid bezi yetersiz çalışırsa birçok organın fonksiyon bozulması ile birlikte vücutta su toplayan bazı maddelerin birikmesine neden olarak ödeme de yol açabilir.

Premenstruel Gerilim: Kadınlarda adet dönemi öncesi gelişen aralıklı ödem durumudur. Çeşitli hormonların salınımındaki dengesizlik nedeni ile geliştiği düşünülmektedir. Adet döneminden 4-10 gün önce başlayan karında şişkinlik, bacaklarda kollarda memelerde ödem ağrı gelişir. Bu durum sadece ödem nedeni ile değil kadınların psikolojik yapısını da etkilediğinden önemlidir. O dönemlerde kadınlar daha agresif ve yanlış yapmaya eğilimli olurlar.

Hamilelik: Burada hormonsal değişiklikler nedeni ile vücudun su-tuz tutması, yaygın ödem ve büyüyen rahmin pelvis içinden geçen büyük toplardamarlara baskı yapması nedeni ile bacaklarda varisler ve ödem sıklıkla karşılaşılan bir durumdur.

Romatizma: Romatizmaların çoğunda iltihabi süreç nedeni ile eklem içindeki sıvı miktarı artar. Ayrıca eklem çevresi yumuşak dokularda da ödem görülebilir. Ayrıca bazı ağır romatizmalar böbrekleri ve kalbi etkileyerek vücuttan albümin kaybı ya da su-tuz tutulmasına neden olarak ödem oluşumuna yol açabilir.

Sonuç olarak ödem önemsenmelidir. Özellikle uzuvlardaki tek taraflı olan ödemler; yaygın ödemler ve ilave yakınmaları olan olgularda mutlaka sistemik bir neden olup olmadığı araştırılmalıdır.

Ödem nasıl tedavi edilir?

Öncelikle ödemi yapan neden saptanıp onun tedavi edilmesi gereklidir. Genel olarak ödemi çözmenin en kolay yolu vücuttan sıvıyı uzaklaştırmaktır. Bu amaçla hekimlerin en çok kullandığı ilaçlar diüretik yani idrar söktürücü ilaçlardır. Hastanın kendi başına çeşitli idrar söktürücü maddeler kullanarak vücuttan ödemi atmaya çalışması doğru değildir. Çünkü kontrolsüz olarak bu ilaçların kullanılması; vücuttan fazla sıvı kaybı, başta sodyum ve potasyum olmak üzere, elektrolitlerin kaybolmasına ve hastanın önemli zararlar görmesine yol açabilir. Zorunlu olarak diüretik kullanan hastaların aralıklı hekim kontrolünden geçmeleri, potasyum sodyum gibi elektrolitlerine baktırmaları gereklidir.

Ödemi azaltıcı bitkisel ilaçlar var mı?

Evet. Halk arasında kullanan bazı bitkisel çaylar ve otlar vücuttan su atılmasını sağlayabilir. Siyah çay, kahve idrar söktürücü etkileri olan maddelerdir. Ancak ödemi atıcı olarak kullanılmaları uygun değildir. Adaçayı, ıhlamur, yeşil çay, kantaron otu,  anason, biberiye, rezene, nane limon çaylarının bir kısmı idrar yolu ile bir kısmı da bağırsakları hızlandırarak vücuttan sıvı atılmasını sağlayabilir. Bunların bir kısmı bağırsak düzenleyici olduğundan bağırsaktaki gazı giderip karın şişkinliğini azaltabilirler.

Ancak ödemi olduğunu düşünen hastanın mutlaka hekime başvurması gerekir. En sık yapılan hata ödemi basit bir rahatsızlık olarak görmektir. Ödem deyip geçilmemelidir0. Altında ciddi hastalıkların yatabileceğini de göz önüne alıp ödem yapan nedenin ortaya konması ve öncelikle onun tedavi edilmesi gerekir. Aksi taktirde sadece vücuttan su ve tuz atıcı maddelerin kullanılarak ödemin tedavi edilmeye çalışılması ciddi sıvı elektrolit bozukluklarına ve hastanın zarar görmesine yol açabilecektir.

KAYNAK: http://www.hisarhospital.com/tr/haberler/odem-nedir-nasil-tedavi-edilir-867