BORSA HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER

BORSA NEDİR BORSA NASIL OYNANIR

Borsada  yatırım yapmak için her şeyden önce  borsa nasıl oynanır ve borsa kavramından önce borsa nedir ? borsaya nasıl girilir? gibi soruları cevaplayacak şekilde bilgi sahibi olmamız gerekmektedir  Bilgi sahibi olmamızda atacağımız adımların sağlam kazanca dönük  olmasını sağlayacaktır.

“Borsa nedir” , aracı kurumlar  sayesinde alıcı ile satıcının karşılaştığı bir pazar olarak tanımlanabilir. Taraflar arasında hisse senedi, tahvil, bono gibi yatırım araçları, belli kurallar çerçevesinde el değiştirmektedir. Ama bu sırada alıcı ile satıcının yüz yüze gelmesine gerek duyulmamaktadır. Taraflar yapmak istedikleri işlemlere göre emirlerini aracı kurumlara  iletmekte, böylece alım – satım işlemi  gerçekleşmektedir.

Borsa nedir ; değerli menkul kıymetlerin (hisse senetleri vb.), çeşitli emtiaların ve benzer metaryallerinin (pamuk,petrol,altın vb.) alım-satımının yapıldığı kurumsal piyasalardır. Sermaye Piyasalarına konu olan hisse senetleri piyasası; dolar, euro vb. dövizlerin alınıp satıldığı döviz piyasası; ticari mallar (pamuk,mısır vb.) içinse emtia piyasası gibi piyasalar mevcuttur. Borsalarda alım-satımlar belirli stardart kurallar dahilinde yapılır. Buradaki kurallardan kasıt yatırımcıyı ve yatırıma konu olan metaryalleri korumak amaçlanmıştır. Ülkemizde İstanbul Menkul Kıymetler Borsası bünyesinde menkul kıymetlerin, emtiaların vb. alım-satımı yapılmaktadır.

Kıymetli kağıt olarak bilinen hisse senetlerinin ve ticari mal tanımı yapılan emtiaların işlem gördüğü kurumsal piyasalara, borsa denir. Burada fiyatlar, arz ve talebe göre değişmekte ve o yönde  şekil almaktadır . Dünyada ve ülkede yaşanan olaylar nedeniyle arz ve talep değiştiği için “borsa düştü veya fırladı” gibi yorumlar  yapılır. Yatırımcılar, meydana gelebilecek bu hareketleri doğru bir şekilde tahmin ettiklerinde ise para kazanılır.

Kısaca Borsa Tarihi

 Borsa en eski tarihli ticari  piyasa olarak temeli pazarlara ve panayırlara dayanmaktadır. Zaman içerisinde de kıymetli madenlerin alım satım işlemleri başlamıştır ve bir meslek halini almıştır. Kıymetli madenlerin alım – satım işlemlerine aracılık yapan kişi ve kurumların  girmesi ile pazar daha genişlemiş ve ticari senetlerin alım – satım işlemleri de bu  pazara girmiştir.

1487 yılında Avrupa’da Belçika’ya bağlı olan Anvers şehrinde ilk resmi borsa kurulmuştur. 16. Yüzyıla gelindiğinde ise bu borsanın yerini Amsterdam Borsası almıştır. Borsa Tarihi ilk olarak eşya alım satımı  yapılarak ticari işlemlere  başlamış ve devamında kıymetli madenlerden ticari senetlerin alım satımıda yapılması ile  gelişmiştir

Avrupada 16. yüzyılda Amsterdam’dan sonra Fransa’nın Lyon kentinde borsa kurularak tarihi bir gelişme göstermiş ve ilerleyen yıllarda da Fransa’nın diğer kentlerinde de borsa  yayılmaya başlamıştır. Menkul kıymetlerin alım satımının yapıldığı bir diğer borsada İngiterenin başkenti Londra’da gelişme göstermiştir . Londra’da kurulan bu borsanın tarihine ait kesin bir bilgi bulunamamasına rağmen 1770 yılında menkul kıymetlerin alım satımına aracılık eden bir girişin ücretli olduğu bir kahvehanenin tabelasına Borsa anlamına gelen ‘The Stock Exchange’ yazılmıştır ve bu İngilizlerin başlangıç Borsa başlangıç  Tarihi olarak kabul edilmektedir.

**Borsa adı başka bir görüşe göre ise Belçika’nın Bruges Kenti’nin “Hotel des Bourses” isimli ve flamasında üç tane para kesesinin olduğu bir hanın adından gelmektedir. Bu handa toplanan yerli ve yabancı tüccarlar arasında alım satım işlemleri ile borsa doğmuştur.**

1801 yıllarında temelleri atılan Londra Menkul Kıymetler Borsası 1802 yıllarında çalışmaya başlamıştır ama yasal olarak başlangıcı  1875 olarak  kabul edilmektedir. Londra Menkul Kıymetler Borsası için 1945 yılında denetleme organı olan borsa konseyi kurulmuştur. 36 üyeye sahip olan borsa konseyi için 5 yıllık görev süresi verilmiş  ve 5 yılın sonunda  borsa konseyi üyeleri arasından üyeler tekrardan seçilmektedir. Lonra’da ki borsaya ek olarak New York ve Kanada’da da menkul kıymetler borsası gönüllü olarak kurulmuş ama şirketleşememiştir. Bu kurumlar 1934 yılında bu zamana Securities Exchange Commission (SEC) denetimindedir.

“Türkiye de borsanın başlangıcı”

**Türkiye’de ise Borsa Tarihçesi, bankacılık faaliyetlerinin başlaması ile aynı dönemlerde olmuştur. 1854 yılında Kırım Savaşı sonrasında Osmanlı’nın borçlanma ihtiyacı sebebiyle iç borçlanma tahvilleri çıkarılmaya başlamıştır. 1864 yılına gelindiğinde ise faaliyet alanı Osmanlı borçlanma tahvillerinin alım satımı olan bir dernek kurulmuş ve böylece borsanın temelleri atılmıştır. Galata Bankerleri denilen bir topluluk o dönemin Türk finans tarihinin ilk bankası olan İstanbul Bankası’nın kurulmasına ve ilk borsanın temellerinin atılmasına önemli katkıda bulunmuşlardır.

**Türkiye’de borsanın resmi olarak kurulması ise Osmanlı’nın borçlu olduğu ülkelerin destekleri ile ortaya çıkmıştır. 1866 yılında İstanbul’da “Dersaadet Tahvilat Borsası” adı ile faaliyete geçmiş ve 1906 yılında çıkan bir tüzük ile “Esham ve Tahvilat Borsası” adını almıştır. Osmanlı döneminin sonuna kadar bu ad ile hizmet veren borsa Cumhuriyet dönemine gelindiğinde yine bir tüzük ile bugünkü yapısına benzer bir hal almıştır. 1929 yılında “Menkul Kıymetler ve Kambiyo Borsaları Kanunu” kabulü ile borsa faaliyetler düzenlenmiş ve “İstanbul Menkul Kıymetler Borsası” adını almıştır.

1938 yılında İstanbul Menkul Kıymetler Borsası kapatılmış ve “Kambiyo, Esham ve Tahvilat Borsası” adı altında Ankara’ya taşınmıştır. 1941 yılına kadar Ankara’da hizmet veren borsa tekrardan İstanbula taşınmış ve 1981 yılına kadar Türk finansal sistemi açısından çok büyük role sahip olmadan işleyişini sürdürmüştür.

1980 yılında ise liberal döneme geçiş ile Menkul Kıymetler Borsası içeriğinde ve yapısında değişiklik ihtiyacı doğmuş ve 1929 yılında yürürlüğe girmiş olan “Menkul Kıymetler ve Kambiyo Borsaları Kanunu” yürürlükten kaldırılmıştır. 1983 tarihinde “Menkul Kıymetler Borsaları Hakkında Kanun Hükmünde Kararname” yürürlüğe girmiştir ve ardından 1984 yılında Menkul Kıymetler Borsalarının Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik yürürlüğe sokulmuştur. 1985 yılında da İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Yönetmeliği yürürlüğe girmiştir ve 26 Aralık 1985 yılında da resmi bir tören ile açılmıştır.

Dünyadaki ilk borsa Türkiye’de Kütahya ili sınırları içerisinde kalan eski yerleşim yeri Aizanoi ‘de kurulmuştur.

Roma İmparatorluğu döneminde Dioeletianus enflasyon ile mücadele etmek için bazı ürün ve mallar için satış bedelleri yayınlamıştır. Bu bedeller taş bloklar üzerine kazınmış ve bu şekilde yayınlanmıştır. Kütahya’nın Çavdarhisar ilçesine bağlı olan bu bölge dünyadaki ilk borsa olma özelliği taşımaktadır.

Günümüzdeki borsa sistemini düşünürsek, gıda pazarı ise ilk kez milattan sonra 250 yılında kurulmuştur. Bu tarihten 50 yıl kadar sonrasında borsa işlemleri yapılmaya başlanmış ve enflasyon ile mücadele edilmiştir. Bu sayede fahiş fiyatlandırmanın önüne geçilmeye çalışılmıştır.

Gerçek anlamda ilk borsa 1531 yılında kurulmuştur. Dünyadaki ilk borsa binası olarak da 1613 yılında Amsterdam’da açılan bir bina olarak bilinir.

Günümüzde Aizanoi birçok turistin ilgisini çekmektedir. Bu bölgeye her sene gelen turistler bu bölgeyi 2. Efes olarak bilir. Ayrıca dünyada en sağlam olarak kalan en eski olan Zeus Tapınağı, stadyum, tiyatro, hamam, sütunlu cadde ve ilk borsa burada yer almaktadır.
Hİsse senedİ nedir 

Hisse Senedi: Sermaye şirketlerinin ortaklarına sermaye paylarını belgelendirmek amacı ile verdikleri kıymetli evraklara hisse senedi denir.Her sermaye şirketi hisse senedini çıkarma yetkisine sahip değildir. Sermaye Piyasası Kurulundan izin alan sermaye şirketleri hisse senedi çıkarabilir. Hisse senedi çıkarma yetkisi olan kurum ve kuruluşlar şunlardır:
– Anonim şirketler
– Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler
– Özel kanunla kurulmuş kurumlar (T.C. Merkez Bankası, Kamu İktisadi Teşekkülleri, sigorta şirketleri, bağlı ortaklıklar)

Hisse senetleri dünya deniz ticaretinin gelişmesiyle kendini göstermeye başlamıştır. Önemli liman kentlerinden Ansvers’te başlayan ilk hisse senedi alım satımları ortaya çıktığı dönemde işlem hacimlerinin küçüklüğü nedeniyle kahvehanelerde ve sokak köşelerinde yapılmıştır. Artan işlem hacmi ve fiyatsal büyüme sonucunda hisse senedi ticareti de farklı bir boyuta taşınmıştır. Daha sonralarda bu işlemlerin güvenli bir şekilde ilerlemesi için borsa binaları kurulmuş, hisse senedi alım satımları kayıt altına alınmaya başlamıştır. Yine ilk borsa binası Belçika’nın Anvers isimli şehrinde kurulmuştur.

Hisse Senedi Nasıl Alınır ve Satılır

Borsa ile hisse senetleri bir bütün olarak görülmektedir. Herhangi biri söylendiği zaman diğeri otomatik olarak aklımıza gelmektedir. Peki, bu ayrılmaz ikili yatırımcısına nasıl bir yatırım süreci sunuyor?

Hisse senedi alım – satımını borsada yapacaksanız, öncelikle hisse senedinin ne olduğunu öğrenmeli, borsayı tanımalı ve bir borsacı olmak için hesabınızı oluşturmalısınız. Tüm bu işlemleri yapmak için bankanıza gidebilir, internette yapacağınız araştırmalar sonucunda bilgi sahibi olabilirsiniz.

Sıra hisse senedi alım – satımına geldiği zaman yapmanız gereken işlemler biraz fazlalaşacaktır. Çünkü piyasa verilerini iyi bir şekilde takip etmeli, hangi hisse senedi ile işlem yapacağınızı belirlemeli, bir portföy oluşturmalısınız. Özellikle tek bir hisse senedi ile işlem yapmamanız gerektiğini unutmamalısınız.

Borsada hisse senedi işlemleri, arz ve talep dengesine göre şekillenmektedir. Yani siz bir hisse senedi almak istediğiniz zaman, satmak isteyen birisinin bulunması gerekiyor. İşleminiz, sizin al emrinize karşılık bir sat emri geldiği zaman gerçekleşmektedir.

Emirler karşılaşır ve belirlenen aralıktan hisse senedi alım – satım işlemi de gerçekleşmiş olur. Elektronik ortamda gerçekleşen bu işlemler, sürekli fiyat takibi yapılarak ve uygun seviyeler görüldüğü zaman emirler verilerek yapılmaktadır.

borsada-para-kazanmak
Borsada her türlü ticaret, alım-satım işlemleri; belirli yönetmelik ve kanunlarda belirtildiği şekilde Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından denetlenir.

Borsaya Nasıl Girilir? Borsa Nasıl Oynanır?

Borsada hisse senedi alım-satımı yapmak için, yatırımcıların haklarını korumak amacıyla kurulmuş olan Sermaye Piyasası Kurulundan (SPK) dan yetki belgesi, İMKB ‘den borsa üyelik belgesi almış aracı kurumlarda hesap açtırmak gereklidir.  Bankaların bünyesinde bulunan aracı kurumlarda yatırım hesabı açtırarak ta işlem yapabilirsiniz. Aracı kurum tarafından adınıza hisse senedi alım-satımı yapmak adına yetki vermeniz için Sermaye Piyasaları Risk Bildirim Formu ve Çerçeve Sözleşmesi imzalattırılır. Bu sözleşmede yatırımcıyı koruyan ve SPK denetimde olan maddeler bulunur. Yatırımlarınızı güvenle yasalarla korunmuş bir şekilde yapabilmeniz açısından önemli bir durumdur. Aracı kurum, adınıza yapmış olduğu alım-satım vb. işlemlerden kurtaj (komisyon) alır. Kurtaj (komisyon) bedeli serbest olarak aracı kurumla belirlenebilir. Çok cüzi miktarlarda komisyon bedeli karşılığında hisse senedi işlemlerinizi yapabilirsiniz.